/Nieuwe dokters voor een gezonde geneeskunde

Nieuwe dokters voor een gezonde geneeskunde

31 augustus 2017

column Medisch Contact augustus 2017

Enkele maanden geleden promoveerde mijn dochter. Topervaring als moeder. Je hoeft er niks voor te doen, maar kunt er van genieten alsof het jouw prestatie is. Ze is gepromoveerd in de interne geneeskunde. Het ging over familiaire cholesterolziekten, remnants, HDL en LDL en apolipoproteïnen. Mijn moeder bleef steken in de Nederlandse samenvatting, ik haakte af tijdens het lezen van het proefschrift en de discussie  tijdens de promotie. En toen de discussie vorderde had ik het vermoeden dat dit ook gold voor een aantal van de aanwezige hooggeleerden. Haar kennis over dit ene kleine onderwerpje en het geneesmiddelenonderzoek dat ze gedaan had, was indrukwekkend en diepgravend. En daarmee representatief, denk ik, voor de gemiddelde promovendus anno 2017.

Maar toch knaagt er iets. Tuurlijk is gespecialiseerde kennis van zeldzame ziekten en de curatie van belang, maar gaan we het in de toekomst redden op deze manier? Moeten we zoveel kapitaal steken in dit soort onderzoek en de zorg die daaruit voortvloeit? Nu al gaat een kwart van de overheidsbegroting naar de zorg, en het kan en zal -als we niks veranderen- allemaal nog veel gespecialiseerder, curatiever en duurder worden de komende jaren.

De meeste ziekten zijn echter chronisch en meervoudig. Een beetje patiënt heeft meerdere klinisch specialisten waar hij bij in behandeling is. Het valt niet mee voor alle betrokkenen om af te stemmen. Er zijn nog nooit zoveel dokters en verpleegkundigen geweest, maar mensen worden zeker niet altijd gezonder van de optelsom van al die deelspecialismen. De meeste grote gezondheidsproblemen hebben een relatie met ongezonde leefstijl  en slechte leefomgeving, en daar is onvoldoende aandacht voor. Preventie en anticiperende geneeskunde zijn marginale gebieden in onze zorg. En hoe groot onze medische kennis ook mag zijn: over de aanpak van alledaagse, veel voorkomende gezondheidsproblemen  is weinig bekend.

Grote roep de laatste jaren is er om de zorg te veranderen. Van nazorg naar voorzorg. Van curatie naar preventie. Meer aandacht voor het voorkómen van problemen. En integrale zorg waarbij de wensen, mogelijkheden en verwachtingen van patiënten t.a.v. hun leven centraal staan en niet de agenda van de dokter. Dit soort veranderingen in de zorg bereik je niet zomaar. Er zijn veelbelovende lokale en regionale experimenten en initiatieven, maar je moet natuurlijk beginnen met de basis; de opleiding van artsen moet wezenlijk anders.

Het huidige curriculum is gebaseerd op de klassieke curatieve, hooggespecialiseerde zorg. Een extra module preventie en voorzorg of wat meer sociaal geneeskundige vakken kan geen kwaad,  maar is absoluut onvoldoende om het gewenste resultaat te bereiken. Daarvoor zal het curriculum serieus op de schop moeten. In 2019 komt er een nieuw Raamplan voor de medische opleidingen, waarin de eindtermen voor de medische opleiding zijn beschreven. Het is een gouden kans om voorzorg, preventie, integrale zorg, de grote gezondheidsproblemen, een centrale plaats te geven in het curriculum. Want om de zorg toekomstbestendig te maken, moeten we een generatie artsen opleiden die fundamenteel anders kijkt naar ziekte en zorg en gezondheid en gedrag. Vanuit de sociale geneeskunde dragen we hier graag toe bij.

Elise Buiting, met dank aan Lode Wigersma, Jolanda Keijsers en Thomas Plochg