/, Preventie, Vereniging/Aangifte tegen de tabaksindustrie: wie en wat?

Aangifte tegen de tabaksindustrie: wie en wat?

14 november 2018

In februari 2018 sloot KAMG zich, samen met de bedrijfsartsen (NVAB) en verzekeringsartsen (NVVG) aan bij de aangifte tegen de tabaksindustrie. KWF Kankerbestrijding maakte een overzicht van alle partijen die zijn aangesloten bij de aangifte tegen de tabaksindustrie. Mede namens de KAMG eisen klagers vervolging van de vier grootste tabaksproducenten die in Nederland actief zijn. Kort samengevat komt onze klacht erop neer dat:

  • roken levensgevaarlijk is;
  • het roken van sigaretten extreem verslavend is;
  • de filterventilatie in sigaretten de voorgeschreven iso-tests negatief beïnvloedt met als gevolg compensatiegedrag van de roker;
  • de roker daardoor aan veel hogere waarden teer, nicotine en koolmonoxide wordt blootgesteld dan wettelijk maximaal toegestaan;
  • sigaretten “deadly by design” zijn. De tabaksproducenten ontwerpen of manipuleren sigaretten doelbewust op een zodanige wijze dat verslaving aan het tabaksproduct wordt bewerkstelligd, versneld en onderhouden, door toevoeging van additieven die verslaving bevorderen.

Klagers stellen daarom dat onder die omstandigheden het produceren en op de markt aanbieden van sigaretten per definitie strafbare feiten oplevert. Artsen M&G zien elke dag de schade die roken op ongekende schaal aanricht aan de volksgezondheid en dat er door het verslavende karakter geen sprake is van een vrije keuze door de rokers. Sinds de sigaret tijdens de eerste wereldoorlog populair werd, is er – zacht uitgedrukt – voortschrijdend inzicht over de gevaren ervan voor de volksgezondheid. Dat het slecht voor je is, dat is wel algemeen bekend. De daadwerkelijke gevaren worden echter ernstig onderschat. Bovendien zijn sigaretten in de loop van de tijd steeds schadelijker geworden door de toevoeging van (nog verslavender) additieven en de doorontwikkeling van filterventilatie. Gek genoeg heeft dit nog nauwelijks gevolgen voor de verkrijgbaarheid van tabaksproducten.

Geen vervolging

Eind februari 2018 gaf het Openbaar Ministerie (OM) aan niet tot vervolging over te gaan, op basis van verschillende juridisch-inhoudelijke argumenten. Doorslaggevend voor het OM was dat ‘het ieders eigen verantwoordelijkheid is om te roken of niet’. Het OM merkte wel op dat buiten kijf staat dat roken nadelig is voor de gezondheid, ernstige gezondheidsrisico’s met zich meebrengt en tot zeer ernstige ziekten en zelfs de dood kan leiden. Ook toonde zij begrip voor de maatschappelijke discussie rond dit thema.

Artikel 12-procedure

Daarom startte mr. Benedicte Ficq, op verzoek van de klagers, een ‘artikel 12-procedure’ (Wetboek van Strafvordering). Daarmee hopen we dat het Hof het Openbaar Ministerie (OM) de opdracht geeft alsnog tot vervolging over te gaan. Het OM houdt zich – in haar verweer op de artikel 12-procedure – strikt aan de juridisch-inhoudelijke aspecten waarbij zij betoogt dat Strafvordering niet van toepassing is. Complexe materie die zich vooral toespitst op de ontvankelijkheid van de direct belanghebbenden – waaronder de NVAB – in relatie tot het strafrecht.

Vertrek voorzitter zittingscombinatie

Eind september eisten Ficq en haar collega’s het vertrek van voorzitter van de zittingscombinatie van het hof, Jan Wolter Wabeke, omdat hij partijdig zou zijn. Wabeke zou namelijk tijdens een privé etentje hebben gezegd dat ‘roken ieders eigen verantwoordelijkheid is’. Precies het argument waarmee het Openbaar Ministerie in februari weigerde tot vervolging over te gaan. Wabeke gaf gehoor aan deze eis en stapte 25 september jl. op. Om de nieuwe voorzitter, mevrouw Mos-Verstraten, de gelegenheid te geven zich goed in te lezen, vroeg Ficq om uitstel. Dit voorstel werd echter niet gehonoreerd en de besloten zitting ging op 26 september zoals gepland door. Maximaal acht weken na deze zitting doet het hof uitspraak over eventuele strafvervolging.

Bron: www.nvab-online.nl