Samen voor publieke gezondheid

Wat doet KAMG?

KAMG maakt zich sterk voor artsen Maatschappij + Gezondheid. Professionals die met een 360° blik kijken naar de gezondheid van groepen in ons land. Preventie is ons uitgangspunt. Wij signaleren belangrijke risico’s en uitdagingen in relatie tot gezondheid en volksgezondheid die vaak een gezamenlijke, bredere maatschappelijke benadering en aanpak vragen.

Ontdek meer over ons

Wat doet
KAMG?

Arts M+G, iets voor jou?

Als arts Maatschappij + Gezondheid zorg je niet voor één, maar voor iedereen. Je maakt je sterk voor de publieke gezondheid en staat middenin de maatschappij. Heb jij het in je?

Word ambassadeur!

Wij zoeken ambassadeurs voor de publieke gezondheid, die (aankomend) artsen willen laten kennismaken met het vakgebied en het specialisme arts Maatschappij + Gezondheid door in de praktijk een dag(deel) mee te lopen.

Meld je aan

Nieuws

Dirk Pons: ‘De arts M+G kan door de schotten heen breken’

‘Er is geen enkele tak van sport waar de afgelopen decennia zó veel is veranderd als in de zorg.’ Dirk Pons was 21 jaar huisarts en 21 jaar directeur van zorgverzekeraar DSW. Geen gebrek aan hands-on én bestuurlijke ervaring in de zorg dus. Een interview over artsenschaarste, het trieste van risicoselectie en solidariteit.

U vertrok op 1 mei bij DSW, maar blijft betrokken bij de zorg in de regio. Hoe houdt u dat vol, al die tijd in de zorg?

“Je houdt het vol als het interessant is. En dit vak boeide me direct. Na mijn huisartsenopleiding had ik allerlei waarnemingen gedaan en ik moest even nadenken over wat ik nu eigenlijk wilde. Toen heb ik een jaar bij een voorloper van DSW gewerkt. In de wereld van de organisatie van de zorg. Ik vind die samenhang tussen de diverse zorgonderdelen zó belangrijk. Wij zijn altijd maar met curatie bezig, terwijl we het voorstadium vergeten.

Ik zat nog in de modus ‘je moet eerst een echte dokter worden’, dus ik ben daar niet gebleven. Maar ik voelde al: ik kom hier terug. Uiteindelijk was dat pas na twintig jaar, in 2001. Sindsdien is er zoveel veranderd, dat is indrukwekkend.
Naast die boeiende samenhang was er nog een drijfveer. Een goede samenwerking binnen en tussen de domeinen is van heel groot belang. Ik heb me er de afgelopen twintig jaar hard voor gemaakt om die samenwerking een goede plaats te geven en af te rekenen met de frustraties en de hobbels. We moesten een positieve flow krijgen. Dat heeft het al die jaren interessant gemaakt.”

Een hele grote verandering was de herziening van de langdurige zorg per 1 januari 2015. De AWBZ werd een slankere Wlz, de wijkverpleging ging naar de Zorgverzekeringswet en ook werd het Wmo-domein uitgebreid. Ik ben ruim een jaar daarvoor al met de gemeente gaan praten om te zeggen, laten we dingen samen oppakken. Maak gebruik van wat wij hebben geleerd en van onze expertise. Toen hebben we convenanten gesloten. Iedereen snapt dat je deze problematiek alleen maar gezamenlijk kan oplossen. Niet als één partij. Dan moet je wel een beetje chemie hebben samen; ik heb gelukkig fijn samengewerkt met de wethouders zorg om alles in goede banen te leiden.”

U hebt een drang om de zaken in goede banen te leiden?

“Ja, ik denk dat dat wel bij mij past. Dat verbinden en samen oppakken. Ik ben een groot pleitbezorger van solidariteit. Dit heb ik van huis uit meegekregen. Solidariteit wordt vaak gekoppeld aan linkse politiek, maar dat is onzin. Als je jong bent, moet je wat voor de ouderen over hebben en als je gezond bent voor de zieken. Dat is jammer genoeg niet meer vanzelfsprekend. Het is zelfs de laatste jaren ten negatieve veranderd. We zijn egocentrischer gaan leven. In tijden van oorlog hebben we alles voor elkaar over, maar in hoogconjunctuur ebt dat weg. Ik vind dat het tijd wordt voor verandering.

Mijn vader zat in de plaatselijke politiek, hij was een christelijk politicus. Ik was als jongeling linkser dan hij, maar ik had altijd enorme bewondering voor zijn maatschappelijke betrokkenheid. Die heeft mij geïnspireerd.

Ik vind het zo triest dat je als je wordt geboren in een bepaald milieu of bepaalde wijk een andere levensverwachting hebt. Dat moet niet mogen. Als solidaire verzekeraar vind ik dat we daar iets mee moeten. Ook de arts M+G beseft dat die ongelijkheid er niet zou moeten mogen zijn en werkt daaraan. Daarvoor moeten we door de schotten heen breken. Uit het verleden kennen we de voorbeelden van de waterleiding en riolering die een ongekend verschil betekenden voor de volksgezondheid. Zo kunnen we ook grote gezondheidswinst boeken als we schulden en slechte huisvesting kunnen aanpakken.

Maar dat ligt nu voor een groot deel bij de gemeenten. Domeinoverstijgend werken, zoals artsen M+G gewoon zijn om te doen, is de manier om dit in gezamenlijkheid op te pakken.”

Was de opleiding tot arts M+G niets voor ú geweest?

“Dat zou zomaar kunnen. Ik ben volgens mij van de generatie daarvoor. Maar ik zou goed in die opleiding hebben gepast.”

U bent eigenlijk een directeur Maatschappij + Gezondheid geworden…

“Inderdaad! Solidariteit is een begrip dat bij artsen M+G past en dat ook sterk leeft bij DSW. iedereen die aangenomen wordt heeft het hoog in het vaandel staan. Als je zorgt dat iedereen het in zich heeft, raakt het vanzelf in het DNA verankerd. Wij hebben mensen nodig die bereid zijn om anders te kijken en een beetje buiten lijntjes te kleuren als dat in het algemeen belang is. We zeggen altijd: liever principieel dan commercieel. We doen bijvoorbeeld niet aan risicoselectie. Die is ook eigenlijk bij wet verboden, maar wordt toch op slinkse manieren toegepast.”

Lees ook: Toos Waegemaekers: ‘We komen hier sterker uit als beroepsgroep’

Welke rol hebben artsen M+G voor de volksgezondheid?

“Artsen M+G spelen een grote rol voor de volksgezondheid. Zij hebben een helikopterview. Zij onderkennen de relatie tussen sociale problematiek en gezondheid en kijken naar preventie. Maar ook het samenwerken tussen de zorgdomeinen en het ‘ontschotten’ om de problematiek samen op te pakken; daar is een arts M+G bij uitstek de juiste figuur voor. Dat is zo waardevol, zij hebben een specialisatie maar ze kijken en denken breed. Ze hebben ook kennis van elkaars gebieden. Zulke artsen hebben we nodig. We moeten niet in de doorgeschoten specialisaties terechtkomen die we in de ziekenhuiszorg kennen.

Wat zou het eerste zijn dat u zou veranderen in de zorg als u de kans had?

“Ik zou het motto ‘principieel niet commercieel’ overal onderdeel van de zorg maken. Bij verzekeraars, bij VWS, bij zorgorganisaties. Ik zou solidariteit in alles wat we doen de plaats geven die het verdient. En ik zou dat ook graag aan de mensen duidelijk willen maken. Ik heb lang met jongeren in een Jongerenraad samengewerkt. Dat was zo mooi. Eerst denken jongeren: ik heb geen geld, een lage premie is belangrijk. Dan laat je ze zien wat dat betekent voor hun ouders en hun opa en oma en dan begrijpen ze het. En vinden ze die paar euro veel minder boeiend.

Kijk, ik zeg het nu als verzekeringsman, maar een arts M+G zou ook kunnen vertalen wat solidariteit voor gezondheidswinst oplevert en wat het gebrek eraan voor schrijnende situaties veroorzaakt. Je moet eigenlijk overal schakels hebben, pionnen die goed werk doen op dit gebied. Het zou me niks verbazen als artsen M+G die rol gaan pakken.”

U ziet op veel plekken een rol voor de arts M+G, maar hun aantal is sterk afgenomen de laatste jaren

“Ik vind de schaarste aan artsen M+G een groot probleem. Juist met de uitdagingen in de huidige tijd hebben we hen nodig. Er moet alles aan gedaan worden om de context van de opleiding en de financiering op orde te krijgen. Ik begrijp niet waarom de ene aios wel een salaris krijgt en de ander niet. Waarom de ene aios zijn opleiding vergoed krijgt en de ander niet of nauwelijks. In feite worden mensen arts vanuit een roeping. Ik heb drie kinderen die arts zijn, dus ik kan het weten. Er is veel aan het veranderen in de perceptie van de medische wereld. De hiërarchie is aan het verdwijnen, tonnen verdienen wordt minder belangrijk, parttime werken normaler. Artsen M+G zien de samenhang tussen alle onderdelen; verzekeringstechnisch, medisch, de wijk waar iemand woont, andere sociale aspecten. Zodra je te dichtbij staat, zie je het niet meer. Daarom denk ik dat artsen M+G met hun helikopterview zichzelf steeds beter op de kaart zetten. Grote veranderingen hebben breed kijkende mensen nodig.”

Lees ook: Saskia Rijnbende-Geraerts, arts M+G en medisch adviseur vaccineren

GGD’en mogen versneld 7 artsen infectieziektebestrijding opleiden

GGD’en mogen dit jaar versneld zeven artsen infectieziektebestrijding opleiden. Dat is goed nieuws, want het vak heeft al jaren last van structurele onderbezetting.

Zeven opleidingsplaatsen

In een brief aan Tamara van Ark, minister voor Medische Zorg, heeft GGD GHOR Nederland verzocht om extra opleidingsplaatsen beschikbaar te stellen. Deze brief werd ondertekend door SBOH, NVIB en SOGEON. De minister heeft ingestemd met het versneld beschikbaar stellen van zeven opleidingsplaatsen van 2022 naar 2021. Het totaal aantal opleidingsplaatsen bij NSPOH komt daarmee uit op 22 in 2021. Het aantal opleidingsplaatsen was vastgesteld op vijftien, maar er was een grotere toestroom aan sollicitanten dan voorgaande jaren.

Toekomst

Uiteraard zetten we ons ook de komende jaren in voor het vergroten van de instroom van artsen M+G, want dat blijft hard nodig. GGD GHOR werkt aan het plan ‘Versterking professionele bezetting infectieziektebestrijding’ om te zorgen dat er in de toekomst genoeg artsen M+G/infectieziektebestrijding zijn. Eind dit jaar wordt een nieuw advies van het Capaciteitsorgaan met betrekking tot het benodigd aantal opleidingsplaatsen verwacht.

Belangrijk

Everhard Hofstra, arts M+G/infectieziektebestrijding bij GGD Fryslân en voorzitter van de NVIB: “Geweldig dat we zoveel aanmeldingen hebben ontvangen. We zien door de pandemie dat ons beroep, en de andere functies binnen de publieke gezondheid, echt in the picture zijn gekomen en dat het animo hiervoor toeneemt. Belangrijk, want afgelopen periode is er veel aandacht geweest en capaciteit ingezet voor de bestrijding van het coronavirus, wat deels ten koste is gegaan van andere infectieziekten, zoals de soa bestrijding. Terwijl dat minstens zo belangrijk is. We hopen dan ook dat we volgend jaar weer zo’n grote groep kunnen opleiden.”

Zet volksgezondheid op nummer 1

Wij roepen het aanstaande kabinet op: zet de volksgezondheid op nummer 1. Maak preventie prioriteit. Er is een schreeuwend tekort aan artsen Maatschappij + Gezondheid, terwijl zij onmisbare schakels zijn voor een duurzame, collectieve gezondheidszorg. De weg naar preventie kan in 4 stappen. Ben je het met ons eens? Lees het manifest en laat je stem horen.

Saskia Rijnbende-Geraerts

Saskia Rijnbende-Geraerts, arts M+G en medisch adviseur vaccineren: ‘Dit is wat ik doe voor het land’

Sinds december 2020 is Saskia Rijnbende-Geraerts behalve arts M+G en jeugdarts bij Volksgezondheid gemeente Utrecht ook nog medisch adviseur programmalijn Vaccineren Covid-19. Zij kijkt binnen de projectlijn coronavaccinatie met vier andere medisch adviseurs of het vaccinatieproces in ons land op medisch gebied goed verloopt.

“Als jeugdarts met aandachtsgebied RVP heb ik veel kennis van het rijksvaccinatieprogramma, de uitvoering daarvan en de samenwerking met anderen zoals het RIVM. Deze kennis kan ik nu goed gebruiken als medisch adviseur binnen de
programmalijn vaccineren. De samenwerking tussen een jeugdarts en een arts IZB zorgt voor kwaliteit van de programmalijn vaccineren in de Covid-19 bestrijding.”

Context en omgeving

“Na de opleiding werkte ik twee jaar als arts-assistent kindergeneeskunde. Ik wilde al heel lang kinderarts worden maar toen ik bezig was, kon ik mijn ei niet kwijt. Ik merkte dat ik niet gelukkig werd van de ziekenhuiswereld. De kinderarts vroeg zich af of de sociale geneeskunde iets voor mij was. Toen ben ik jeugdarts geworden, dat in die tijd nog schoolarts heette. Dat lag me veel beter. Ik vond het prettig om meer tijd te hebben met mensen zodat je in gesprek kunt gaan om meer context te krijgen en van de omgeving te weten. Dat vind ik nog steeds: als jeugdarts heb je nauw contact, je bent echt betrokken.”

Integrale aanpak

“Binnen de JGZ heb je te maken met eenvoudige tot complexe problematiek. Je kunt soms mensen met relatief eenvoudig advies helpen, zoals over opvoeding of leefstijl. Dankzij jou gaan mensen dan blij de deur uit. Als je hen nú kunt helpen, kun je voorkomen dat het straks een groot probleem wordt. Dat opende echt mijn ogen. Tegelijkertijd zien we ook veel complexe problematiek. Een probleem bij een kind of ouder heeft vaak meerdere oorzaken en vraagt dan een integrale aanpak. Nu ik wat langer meega, zie ik de complexiteit van de problematiek en hoe je hierop invloed uitoefent beter. Het zijn niet alleen de individuele gesprekken met ouder en kind. Je kunt landelijk invloed hebben, problemen op de kaart zetten. Wij kunnen voor hele groepen mensen en kinderen iets betekenen.”

Vaccinatiegraad monitoren

“De JGZ monitort bepaalde items, bijvoorbeeld of de vaccinatiegraad (van het Rijksvaccinatieprogramma) in een wijk laag is. Als we dat zien, kunnen we kijken hoe we op verbetering kunnen inzetten. Enige tijd geleden zagen we dat de vaccinatiegraad landelijk daalde. Dan wordt er op verschillende niveaus hard gewerkt om dat te stabiliseren. Individuele gesprekken worden beter opgezet, we gaan kijken hoe we mensen beter kunnen bereiken. Zowel landelijk als op gemeentelijk niveau zijn vaccinatie-allianties gestart. Daarin werken allerlei partijen samen, zoals de overheid, RIVM, jeugdartsen, verloskundigen, scholen, kinderopvang en artsen infectieziektebestrijding. Je hebt 5% mensen die antivaccinatie zijn, met hen kom je moeilijk in gesprek. Er is een grote groep van 80% die wel gevaccineerd wil worden. En er is een groep twijfelaars. Met die laatsten wil je het gesprek aangaan. Maar je moet die 90% niet vergeten, die moet je blijven informeren waarom het zo belangrijk is, omdat we anders een groot probleem krijgen.”

In het diepe

“Ik ben in 2009 aandachtsfunctionaris infectieziekten geworden. Dat betekende voor mij een uitbreiding van het gewone vaccineren. Ik werd meteen in het diepe gegooid, want de Mexicaanse griep diende zich aan en ik mocht helpen dat in goede banen te leiden. Sinds december 2020 ben ik medisch adviseur programmalijn Vaccineren Covid-19 bij GGD GHOR Nederland. Dat is een extra functie. Ik heb binnen de projectlijn coronavaccinatie de rol van medisch adviseur. Ik kijk samen met vier andere medisch adviseurs of het proces in het land goed loopt op medisch niveau. Wij leggen enerzijds de lijntjes met collega’s op de vaccinatielocaties en anderzijds met RIVM, VWS, IGJ (Inspectie Jeugd & Gezondheid), Lareb en CBG. De minister bepaalt de strategie; RIVM coördineert de uitvoering, wij kijken wat we moeten doen en hoe we de vertaalslag maken naar de praktijk. Daarmee zorgen we er samen voor dat deze enorme vaccinatiecampagne werkbaar en uitvoerbaar is en dat de kwaliteit op peil blijft.Dat is ontzettend interessant. Het is enorm divers want je hebt met veel verschillende mensen te maken. Bovendien heeft het een bijzondere lading: dit is wat ik doe voor het hele land. Je beseft het niet de hele dag door, maar als ik er even bij stilsta, dan is het speciaal wat we met elkaar aan het doen zijn. Ik doe dit samen met een arts infectieziektebestrijding. Wij vullen elkaar goed aan. Als jeugdarts zijn we natuurlijk niet anders gewend om grote groepen te vaccineren, dat is onze core business. En de arts infectieziektebestrijding heeft weer een andere achtergrond. Allebei een ander profiel, maar samen zetten we al doende, lerend, iets moois neer.”

Lees ook: Elise Beket, AIOS arts M+G: ‘Deze generatie artsen is ambitieus’

Agenda

16
sep
EUMASS 2021
Congres Center Basel
17
feb
KAMG congres 2022
NBC Nieuwegein

Meer agenda-items

Ons vak is meer dan ooit in beweging

KAMG Nieuws houdt je op de hoogte van alle facetten van ons vakgebied
en dat delen we graag met je.
Interesse? Schrijf je in voor onze nieuwsbrief.