Samen voor publieke gezondheid

Wat doet KAMG?

KAMG maakt zich sterk voor artsen Maatschappij + Gezondheid. Professionals die met een 360° blik kijken naar de gezondheid van groepen in ons land. Preventie is ons uitgangspunt. Wij signaleren belangrijke risico’s en uitdagingen in relatie tot gezondheid en volksgezondheid die vaak een gezamenlijke, bredere maatschappelijke benadering en aanpak vragen.

Ontdek meer over ons

Wat doet
KAMG?

Arts M+G, iets voor jou?

Als arts Maatschappij + Gezondheid zorg je niet voor één, maar voor iedereen. Je maakt je sterk voor de publieke gezondheid en staat middenin de maatschappij. Heb jij het in je?

Word ambassadeur!

Wij zoeken ambassadeurs voor de publieke gezondheid, die (aankomend) artsen willen laten kennismaken met het vakgebied en het specialisme arts Maatschappij + Gezondheid door in de praktijk een dag(deel) mee te lopen.

Meld je aan

Nieuws

Saskia Rijnbende-Geraerts

Saskia Rijnbende-Geraerts, arts M+G en medisch adviseur vaccineren: ‘Dit is wat ik doe voor het land’

Sinds december 2020 is Saskia Rijnbende-Geraerts behalve arts M+G en jeugdarts bij Volksgezondheid gemeente Utrecht ook nog medisch adviseur programmalijn Vaccineren Covid-19. Zij kijkt binnen de projectlijn coronavaccinatie met vier andere medisch adviseurs of het vaccinatieproces in ons land op medisch gebied goed verloopt.

“Als jeugdarts met aandachtsgebied RVP heb ik veel kennis van het rijksvaccinatieprogramma, de uitvoering daarvan en de samenwerking met anderen zoals het RIVM. Deze kennis kan ik nu goed gebruiken als medisch adviseur binnen de
programmalijn vaccineren. De samenwerking tussen een jeugdarts en een arts IZB zorgt voor kwaliteit van de programmalijn vaccineren in de Covid-19 bestrijding.”

Context en omgeving

“Na de opleiding werkte ik twee jaar als arts-assistent kindergeneeskunde. Ik wilde al heel lang kinderarts worden maar toen ik bezig was, kon ik mijn ei niet kwijt. Ik merkte dat ik niet gelukkig werd van de ziekenhuiswereld. De kinderarts vroeg zich af of de sociale geneeskunde iets voor mij was. Toen ben ik jeugdarts geworden, dat in die tijd nog schoolarts heette. Dat lag me veel beter. Ik vond het prettig om meer tijd te hebben met mensen zodat je in gesprek kunt gaan om meer context te krijgen en van de omgeving te weten. Dat vind ik nog steeds: als jeugdarts heb je nauw contact, je bent echt betrokken.”

Integrale aanpak

“Binnen de JGZ heb je te maken met eenvoudige tot complexe problematiek. Je kunt soms mensen met relatief eenvoudig advies helpen, zoals over opvoeding of leefstijl. Dankzij jou gaan mensen dan blij de deur uit. Als je hen nú kunt helpen, kun je voorkomen dat het straks een groot probleem wordt. Dat opende echt mijn ogen. Tegelijkertijd zien we ook veel complexe problematiek. Een probleem bij een kind of ouder heeft vaak meerdere oorzaken en vraagt dan een integrale aanpak. Nu ik wat langer meega, zie ik de complexiteit van de problematiek en hoe je hierop invloed uitoefent beter. Het zijn niet alleen de individuele gesprekken met ouder en kind. Je kunt landelijk invloed hebben, problemen op de kaart zetten. Wij kunnen voor hele groepen mensen en kinderen iets betekenen.”

Vaccinatiegraad monitoren

“De JGZ monitort bepaalde items, bijvoorbeeld of de vaccinatiegraad (van het Rijksvaccinatieprogramma) in een wijk laag is. Als we dat zien, kunnen we kijken hoe we op verbetering kunnen inzetten. Enige tijd geleden zagen we dat de vaccinatiegraad landelijk daalde. Dan wordt er op verschillende niveaus hard gewerkt om dat te stabiliseren. Individuele gesprekken worden beter opgezet, we gaan kijken hoe we mensen beter kunnen bereiken. Zowel landelijk als op gemeentelijk niveau zijn vaccinatie-allianties gestart. Daarin werken allerlei partijen samen, zoals de overheid, RIVM, jeugdartsen, verloskundigen, scholen, kinderopvang en artsen infectieziektebestrijding. Je hebt 5% mensen die antivaccinatie zijn, met hen kom je moeilijk in gesprek. Er is een grote groep van 80% die wel gevaccineerd wil worden. En er is een groep twijfelaars. Met die laatsten wil je het gesprek aangaan. Maar je moet die 90% niet vergeten, die moet je blijven informeren waarom het zo belangrijk is, omdat we anders een groot probleem krijgen.”

In het diepe

“Ik ben in 2009 aandachtsfunctionaris infectieziekten geworden. Dat betekende voor mij een uitbreiding van het gewone vaccineren. Ik werd meteen in het diepe gegooid, want de Mexicaanse griep diende zich aan en ik mocht helpen dat in goede banen te leiden. Sinds december 2020 ben ik medisch adviseur programmalijn Vaccineren Covid-19 bij GGD GHOR Nederland. Dat is een extra functie. Ik heb binnen de projectlijn coronavaccinatie de rol van medisch adviseur. Ik kijk samen met vier andere medisch adviseurs of het proces in het land goed loopt op medisch niveau. Wij leggen enerzijds de lijntjes met collega’s op de vaccinatielocaties en anderzijds met RIVM, VWS, IGJ (Inspectie Jeugd & Gezondheid), Lareb en CBG. De minister bepaalt de strategie; RIVM coördineert de uitvoering, wij kijken wat we moeten doen en hoe we de vertaalslag maken naar de praktijk. Daarmee zorgen we er samen voor dat deze enorme vaccinatiecampagne werkbaar en uitvoerbaar is en dat de kwaliteit op peil blijft.Dat is ontzettend interessant. Het is enorm divers want je hebt met veel verschillende mensen te maken. Bovendien heeft het een bijzondere lading: dit is wat ik doe voor het hele land. Je beseft het niet de hele dag door, maar als ik er even bij stilsta, dan is het speciaal wat we met elkaar aan het doen zijn. Ik doe dit samen met een arts infectieziektebestrijding. Wij vullen elkaar goed aan. Als jeugdarts zijn we natuurlijk niet anders gewend om grote groepen te vaccineren, dat is onze core business. En de arts infectieziektebestrijding heeft weer een andere achtergrond. Allebei een ander profiel, maar samen zetten we al doende, lerend, iets moois neer.”

Lees ook: Elise Beket, AIOS arts M+G: ‘Deze generatie artsen is ambitieus’

Hoe ziet een kwalitief goede opleiding tot o.a. arts M+G eruit?

Hoe ziet een kwalitatief goede opleiding tot sociaal geneeskundige (artsen maatschappij + gezondheid, verzekeringsartsen en bedrijfsartsen) eruit? En hoe zorg je dat die kwaliteit hoog blijft en verder verbetert?

KOERS en Kwaliteitskader

Om deze vragen te beantwoorden, ontwikkelde de KAMG samen met de andere sociaal geneeskundige beroepsverenigingen verenigingen (NVAB en NVVG) een kwaliteitsvisie en kwaliteitssysteem. Deze zijn verwoord in KOERS en het bijbehorende Kwaliteitskader. Het gaat om een intern cyclisch kwaliteitssysteem waarmee de sociale geneeskunde zelf de kwaliteit van de opleidingen systematisch toetst en borgt. Op 29 oktober en 12 november 2020 organiseerde de RGS, in samenwerking met de sociaal geneeskundige wetenschappelijke verenigingen, een informatiebijeenkomst over de nieuwe wijze van toezicht en de rol van de interne kwaliteitscyclus daarin. De presentaties van deze bijeenkomst staan hier.

KOERS 2020

In het najaar van 2020 is KOERS geactualiseerd en geaccordeerd door de drie betrokken wetenschappelijke verenigingen. Het vernieuwde Kwaliteitskader (de ‘toolbox’ voor het meten van de kwaliteit van de opleidingen) wordt in 2021 verwacht.


Download KOERS 2020

Om de uitvoering van de kwaliteitscyclus door het veld te ondersteunen, zijn er twee formats beschikbaar voor de rapportage over de uitkomsten van de kwaliteitscyclus, zowel voor de opleidingsinstelling als voor het opleidingsinstituut.

Landelijk professionaliseringsplan voor praktijkopleiders sociale geneeskunde

In het Landelijk professionaliseringsplan voor praktijkopleiders (LPP) zijn bovenstaande uitgangspunten vertaald naar de opleiding voor praktijkopleiders. Het LPP is door de besturen van KAMG, NVVG en NVAB vastgesteld en per 1 januari 2018 in werking getreden.

Het LPP kent een basisscholing en een vervolgtraject. De basisscholing is voor nieuwe opleiders die (nog) geen erkenning hebben en bestaat uit 5 modules die in 6 dagen gedurende 1,5 jaar worden gevolgd.

  • Startmodule van 2 dagen: competentiegericht opleiden algemeen en leren begeleiden op de werkplek
  • 1-daagse module: competentiegericht begeleiden deel 1
  • 1-daagse module: feedback, toetsen en beoordelen
  • 1-daagse module: competentiegericht begeleiden deel 2
  • 1-daagse module: organiseren, samenwerken, professionaliteit.

Naast het cursorisch onderwijs voert de praktijkopleider-i.o. een viertal praktijkopdrachten uit en doet zo ervaring op met het begeleiden van een of meerdere aios. Hierin wordt hij/zij begeleid door een senior praktijkopleider, de zgn. buddy.

Aan het eind van het scholingstraject geeft het opleidingsinstituut, mede op basis van input van de buddy, een eindverklaring af, t.b.v. de definitieve erkenning door de RGS.
Lees meer over de procedure in dit document.

Reeds erkende praktijkopleiders behouden hun erkenning en hoeven de basisscholing niet nog eens te doorlopen.

Het vervolgtraject is bedoeld voor alle opleiders (dus inclusief de erkende) en bestaat uit jaarlijks 2 contactdagen, deelname aan intervisie voor opleiders en aantoonbare deelname aan activiteiten op het gebied van ontwikkeling/kwaliteitsborging van de opleiding.

Alle beschreven scholing is geaccrediteerd en telt mee voor de herregistratie als specialist.

De rol van de KAMG in KOERS/Kwaliteitskader

In de uitvoering van KOERS zijn er twee cycli:

  1. Een kleine, lokale tweejaarlijkse cyclus, waarin de opleidingsinstellingen (hoofdopleider, praktijkopleider, management, aios) de zelfevaluatie uitvoeren, een kwaliteitsrapportage opstellen, inclusief een verbeterplan.
  2. Een grote, landelijke cyclus, waarin iedere vijf jaar door de wetenschappelijke vereniging/KAMG, in samenwerking met de instituten en instellingen per specialisme een thematische bijeenkomst wordt georganiseerd. Overkoepelende verbeterthema’s (die uit meerdere kwaliteitsrapportages naar voren komen) alsmede de samenhang tussen praktijkopleiding en instituutsonderwijs staan op de agenda.

De wetenschappelijke vereniging heeft naar aanleiding van de interne kwaliteitscycli wel een toezichthoudende, bewakende rol. De instellingen sturen hun 2-jaarlijkse kwaliteitsrapportage op naar de KAMG én de RGS.

Arts M+G Annette Zwart: ‘Als je goede dingen doet, laat het dan zien’

Annette Zwart is arts Maatschappij + Gezondheid en Adviserend Geneeskundige bij zorgverzekeraar Zorg en Zekerheid. Ze werkt mee aan de proeftuin Gezonde Zorg, Gezonde Regio.

Wat is het doel van de proeftuin Gezonde Zorg, Gezonde Regio?

“Door beschikbare data slim in te zetten, weten we beter wie op welk moment zorg nodig heeft. Gezonde Zorg, Gezonde Regio heeft drie doelen: patiënten zelf laten beslissen over behandelingsmogelijkheden en leefstijl, zorgverleners ontlasten door de juiste zorg op de juiste plek te creëren, en het voorkomen van ondoelmatige zorg. Op dit moment lopen er drie projecten, allemaal gericht op patiënten met hart- en vaatziekten en gerelateerde klachten.”

Waarom is zo’n proeftuin nodig?

“In de Vinex-wijk Stevenshof in Leiden ligt de gemiddelde leeftijd van volwassenen tussen de 40 en 50, een leeftijd waarop het zorggebruik meestal toeneemt. Daarom hebben wij, als een van de negen proeftuinen van VWS, ervoor gekozen om juist in deze wijk invulling gegeven aan het project Stevenshof Vitaal. Het (proactief) signaleren van zulke kansen is een van de taken van een arts Maatschappij + Gezondheid.

We merkten bijvoorbeeld dat patiënten met niet-acute pijn op de borst vaak naar het ziekenhuis werden doorverwezen, terwijl dat achteraf niet nodig was. Samen met de regionale kaderhuisarts Hart en Vaatziekten en met cardiologen in het Alrijne Ziekenhuis en het LUMC stelden we een aantal criteria op om enerzijds het risico voor patiënten te beperken en anderzijds te voorkomen dat een te grote groep onnodig in het ziekenhuis terechtkomt. Huisartsen krijgen nu beslisondersteuning – een programma dat gegevens in het patiëntendossier toetst op basis van richtlijnen – en maken daarna een risicoschatting. Deze methodiek wordt landelijk geïmplementeerd door de Nederlands Vereniging Van Cardiologen (NVVC).

Een ander sociaal geneeskundig project op het snijvlak van zorg en preventie is Stefit. Bewoners van Stevenshof met een verhoogd risico op hart- en vaatziekten werken aan hun leefstijl met behulp van een app. Met de input van het LUMC, onder andere via het National eHealth Living Lab (NeLL), is ook de wetenschappelijke basis verankerd.”

Wat zijn jouw taken binnen Gezonde Zorg, Gezonde Regio?

“In het begin speelde ik een belangrijke rol bij het sociaal geneeskundig adviseren over partijen die een subsidie aanvragen bij de Stichting Zorg en Zekerheid. Daarnaast bouwde ik mee aan de structuur, formeerde ik een stuurgroep en werkte ik – samen met zorgverleners – aan het vormgeven en bewaken van de projecten. Tussen 2014 en 2018 organiseerden we tien projecten. Alle tien scoorden ze positief op Triple Aim: patiënten werden beter, de zorgkosten namen af en de zorgverlener is enthousiast over de nieuwe manier van werken. Inmiddels is het een geolied geheel, maar ik blijf betrokken.”

Waarom is het belangrijk dat een arts Maatschappij + Gezondheid hieraan meewerkt?

“Een arts M+G heeft een 360 graden-blik. Alle competenties van een arts M+G komen terug in mijn werk. Denk aan communicatie: intern, met mijn collega’s, maar ook met de buitenwereld. Zo toonde het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport belangstelling voor de proeftuin, omdat ze benieuwd waren naar onze aanpak. Ik vind het belangrijk om de goede dingen die we doen ook te laten zien en erover te vertellen. De 360 graden-blik en de veelzijdige kennis van een sociaal geneeskundige, zowel medisch als in wet en regelgeving, dragen bij aan de verbinding tussen het medische en sociale domein, ook binnen dit project.”

Wat maakt jouw vak zo mooi?

“Ik werk al veertien jaar bij Zorg en Zekerheid en sindsdien is de zorgwereld altijd in beweging geweest. Ik zeg weleens: er is geen mooiere plek voor een sociaal geneeskundige dan bij een zorgverzekeraar. Je werkt samen met het brede veld van de geneeskunde, maar ook met het sociale, gemeentelijke en publieke domein. Tot op de dag van vandaag zie ik mogelijkheden en kansen, ook al is het op een passend niveau, om dit mooie zorgstelsel verder te finetunen. Op heel veel plekken binnen onze organisatie geef ik sociaal geneeskundig advies. Zowel casuïstiek als advies over het concretiseren van de Positieve Gezondheid beweging, een essentieel onderdeel van de visie van Zorg en Zekerheid. Want gezondheid gaat over veel meer dan alleen niet-ziek zijn. Ik maak daarmee vandaag verschil, met het oog op morgen.”

Lees ook: Toos Waegemaekers: ‘We komen hier sterker uit als beroepsgroep’

Agenda

Ons vak is meer dan ooit in beweging

KAMG Nieuws houdt je op de hoogte van alle facetten van ons vakgebied
en dat delen we graag met je.
Interesse? Schrijf je in voor onze nieuwsbrief.