Samen voor publieke gezondheid

Wat doet KAMG?

KAMG maakt zich sterk voor artsen Maatschappij + Gezondheid. Professionals die met een 360° blik kijken naar de gezondheid van groepen in ons land. Preventie is ons uitgangspunt. Wij signaleren belangrijke risico’s en uitdagingen in relatie tot gezondheid en volksgezondheid die vaak een gezamenlijke, bredere maatschappelijke benadering en aanpak vragen.

Ontdek meer over ons

Wat doet
KAMG?

Arts M+G, iets voor jou?

Als arts Maatschappij + Gezondheid zorg je niet voor één, maar voor iedereen. Je maakt je sterk voor de publieke gezondheid en staat middenin de maatschappij. Heb jij het in je?

Word ambassadeur!

Wij zoeken ambassadeurs voor de publieke gezondheid, die (aankomend) artsen willen laten kennismaken met het vakgebied en het specialisme arts Maatschappij + Gezondheid door in de praktijk een dag(deel) mee te lopen.

Meld je aan

Nieuws

Jan Vosters, een bevlogen arts: in memoriam

Wij ontvingen het trieste bericht dat Jan Vosters op 10 januari jl. is overleden. Hieronder vindt u het in memoriam dat Jan Huurman, oud-voorzitter van de NVAG, ook namens de VAV/KAMG schreef.

Een gedreven public health-man is heengegaan: Jan Vosters (1942-2022)

Op maandag 10 januari jl. is Jan Vosters plotseling overleden. Een schok voor velen die deze warme en gedreven collega hebben gekend. In het harnas gestorven, want hij is, ongehinderd door het voortschrijden der levensjaren, nooit opgehouden zijn passie voor de publieke gezondheid te belijden.

Jan Vosters werd geboren in het laatste deel van de bezettingsjaren. Hij groeide op in de jaren vijftig en was vanaf 1961 student geneeskunde in Nijmegen. Daar heeft hij ongetwijfeld de omslag van traditie naar opstand meegemaakt, want de toen nog Katholieke Universiteit was één van de epicentra van de kritische studentenbeweging. Het zaadje voor zijn maatschappelijke betrokkenheid is al vroeg gelegd. Zoals vele andere jonge, idealistische artsen trok hij in het begin van de jaren zeventig naar Afrika, Zambia meer precies, als tropenarts. Terug in Nederland ging hij aan de slag bij een GGD. Eerst bij de GGD Zuidoost Brabant als directeur en daarna, tot aan zijn pensionering in 2005, bij de GGD Zeeland als hoofd jeugdgezondheidszorg.

De maatschappelijke betrokkenheid van Jan kwam tot uiting in een reeks van (bestuurs)lidmaatschappen: de Nederlandse Vereniging voor Medische Polemologie (NVMP), de Johannes Wierstichting, het Palestina Komitee, Dokters van de Wereld. En, want zo kennen wij Jan allen, de secretarisrol binnen de NVAG, één van de voorgangers van de VAV. Zijn inzet voor de NVAG werd in 2015 bekroond met een erelidmaatschap.

Ik heb Jan in de afgelopen jaren persoonlijk van nabij meegemaakt. Als secretaris in het NVAG-bestuur dat ik in 2012 als overgangsvoorzitter mocht leiden en als medereiziger in meerdere studiereizen georganiseerd door onze vereniging. Curaçao, Estland en Turkije waren voor mij de meest recente gedeelde ervaringen. Vanaf het begin van de coronapandemie werd het contact intensiever, omdat wij beiden voorstander waren (en zijn) van een bredere analyse en afweging van de complexe relatie tussen volksgezondheid en samenleving. Jan verwoordde die opvattingen in zijn nieuwsbrieven en vanaf najaar 2020 in het Artsen Covid Collectief. Ik was het niet altijd eens met zijn standpunten, maar discussies met Jan bleven altijd inhoudelijk, kritisch en respectvol.

De public health-sector heeft een deskundige en gedreven collega verloren. Maar bovenal een warm mens. Ik hoop dat Jan Vosters nog lang in onze herinnering zal blijven leven.

Jan Huurman, oud-voorzitter NVAG

inge de vries

Arts M+G en praktijkopleider Inge de Vries: ‘Zonde om kennis niet te delen’

Praktijkopleiders aan het woord – elk krijgen vijf of meer vragen. Deze artsen vertellen graag over hun motivatie, de tijdsinvestering én wat je allemaal in je mars moet hebben om praktijkopleider te worden. Dit keer: Inge de Vries.

Over Inge de Vries

Functie: Adviserend geneeskundige Medisch Specialistische Zorg
Arts M+G sinds: 1998
Praktijkopleider sinds: 2015
Tot dusver begeleid: 2 aiossen

Waarom bent u arts M+G geworden?

Inge de Vries: “Ik was altijd meer geïnteresseerd in de brede definitie van gezondheid. Die miste ik in het ziekenhuis tijdens mijn coschappen. Toen ontdekte ik dit mooie vak waarin maatschappelijke en sociale factoren en lifestyle een rol spelen.
Het sprak me ook aan dat je verschillende kanten op kunt; ik heb bij een GGD gewerkt, bij het Ministerie van Volksgezondheid en nu bij een verzekeraar. Je kunt veel voor de gezondheidszorg betekenen, voor de toegankelijkheid en kwaliteit van de zorg. Als arts M+G ben je vaak de linking pin tussen specialist en ziekenhuis enerzijds en de zorgverzekeraar anderzijds. Wij kunnen specialisten aan het denken zetten omdat we hun denkkader begrijpen. Wij zijn bruggenbouwers.”

Wat leert u als praktijkopleider aan een aios?

“Vooral patroonherkenning en op metaniveau denken. Uit onze grote databestanden kun je trends afleiden. Die kennis kun je benutten, richting zorgaanbieders of onze afdeling die collectiviteit inkoopt. Dat is wat we leren: niet alleen naar het individu kijken maar naar het geheel.

Als een patiënt een behandeling aanvraagt, moet je rekening houden met precedentwerking, Wat betekent dat voor de toegankelijkheid van de zorg en de zorgkosten? Je moet het collectieve en maatschappelijke belang beschouwen, zonder het individu uit het oog te verliezen. Artsen of coassistenten die net uit het ziekenhuis komen, hebben de neiging om een patiënt te willen ‘repareren’. Je moet je afvragen: waarmee is de patiënt het beste geholpen? Wat betekent de aandoening en wat betekent de behandeling voor de kwaliteit van leven? Bij die vraag gaat het niet om geld, maar om wat de patiënt wint. Ik heb workshops positieve gezondheid gegeven, waarin het draait om deze filosofische vraagstukken en deze taboes.”

Wat is uw motivatie om praktijkopleider te zijn?

“Mijn basis is kennis delen en opdoen. Het is zonde om kennis te hebben en die voor jezelf te houden. Dus toen ik in 2000 als praktijkbegeleider werd gevraagd, zei ik ja. Ik ben een tijd gestopt, en in 2015 gestart als praktijkopleider via de SSGO. Het is belangrijk dat er voldoende artsen M+G zijn. Op plekken waar niet zo’n brede blik heerst, is dat echt een gemis. Ik ben idealistisch: ik hoop dat mensen ook weer overdragen wat ik ze leer. Als een olievlek.”

Lees ook:
Arts M+G en praktijkopleider Alette Brunet de Rochebrune: ‘Ons vak staat nooit stil’

Wat is uw visie op de gezondheidszorg in de toekomst?

“In 2040 werken er niet genoeg mensen in de zorg om iedereen alle zorg te geven die er is. Daarvoor moet de maatschappij veranderen. Het belangrijkste is lifestyle te integreren in de medisch specialistische zorg. Mensen moeten gestimuleerd worden om verantwoordelijkheid te nemen voor hun gezondheid. Mensen zorgen niet altijd goed voor hun lichaam. Vaak ligt de oorzaak in de sociale situatie. In integrale gezondheidszorg weeg je al deze factoren mee. In plaats van dat je iemand die in de put zit antidepressiva voorschrijft is het soms beter het probleem op te lossen aan de bron. Dat betekent ook dat je een keten van zorg nodig hebt, met bijvoorbeeld maatschappelijk werk.

Ik ben fan van het Cubaanse model. Daar werkt de gezondheidszorg op wijkniveau. Zo werkt de huisarts in de flat waar hij zelf woont. Elke ochtend gaan de ouderen buiten samen gymmen. Dan hebben ze gelijk aanspraak. Als de huisarts ziet dat de gegevens veranderen, kan hij makkelijker ingrijpen. Daar hebben artsen bij ons geen tijd voor.”

Hoe kunnen we het effect van preventie zichtbaar maken?

“Wij kunnen dat als verzekeraar heel goed zien. Als je iemand met risico op diabetes laat deelnemen aan een preventieproject, zie je het effect. Ik zoek graag naar die patronen. Als iemand klachten krijgt die voortkomen uit bijvoorbeeld overgewicht, dan moet je óók de lifestyle te bespreken. Dat verandermoment moet benut worden. Mensen staan er dan voor open. Het is een van mijn missies om dat voor het voetlicht te brengen. Gelukkig verandert de maatschappij en komen er steeds meer goede initiatieven en specialisten die hier oog voor hebben.”

Collega-praktijkopleider Marthein Gaasbeek Janzen heeft ook een vraag: Wat is er nodig om aios M+G trots te laten zijn op het feit dat ze aios zijn?

“Om trots te kunnen zijn, moet een aios weten wat de specifieke kwaliteiten van de arts M+G zijn. Wij focussen op de gezondheid van groepen mensen en hebben daarbij oog voor de invloed van de omgeving op de gezondheid. Dat zijn unieke kwaliteiten.”

En wat zou u op uw beurt willen vragen aan de interviewkandidaat hierna, Sandra Offeringa:

“Inspireer jij je aios om praktijkopleider te worden en hoe doe je dat?”

Net als Inge de Vries praktijkopleider worden? Start met een zesdaagse basisopleiding

marthein gaasbeek janzen

Arts M+G en praktijkopleider Marthein Gaasbeek Janzen: ‘Het is stimulerend dat je een erfenis achterlaat’

Praktijkopleiders aan het woord – elk krijgen vijf of meer vragen. Deze artsen vertellen graag over hun motivatie, de tijdsinvestering én wat je allemaal in je mars moet hebben om praktijkopleider te worden. Dit keer: Marthein Gaasbeek Janzen. 

Over Marthein Gaasbeek Janzen

Functie: Arts M+G, Senior medisch adviseur bij Zorginstituut Nederland
Arts M+G sinds: 1996
Praktijkopleider sinds: 2018
Tot dusver begeleid: 2 aiossen, de 3e is gestart

Waarom bent u arts M+G geworden?

“Ik ben het uit roeping. Al tijdens mijn coschappen in het ziekenhuis merkte ik dat we daar mensen helpen, naar huis sturen en in feite wachten tot ze terugkomen. Dat zette niet echt zoden aan de dijk, vond ik. Ik vroeg me af of we ze konden helpen thuis te functioneren én hoe we konden voorkomen dat ze terugkwamen. Toen kwam ik erachter dat je je kon specialiseren als sociaal-geneeskundige.

Ik ben van mening dat ik als arts M+G niet alleen meer effect heb op de gezondheidszorg maar ook op de gezondheid, dan wanneer ik in een ziekenhuis zou werken. Als je op een rij zet wat er in de loop van de tijd veranderd is, hoezeer preventie op de kaart gekomen is; dan word ik daar blij van. Zo heb ik me er bijvoorbeeld hard voor gemaakt dat Stoppen met roken met aantoonbaar effectieve methodes via de huisarts vergoed wordt uit het basispakket. Daar ben ik wel trots op.”

Wat is uw motivatie om praktijkopleider te zijn?

“Dat je mensen verder helpt. De twee aiossen die ik begeleid, zijn inmiddels geschikt verklaard. Daarmee heb ik toch twee artsen M+G ‘afgeleverd’, dat is een goed gevoel. Wat me ook stimuleert is dat ik een erfenis achterlaat: dat het vak doorgaat en dat ik daar een steentje aan bijgedragen heb. Dat jouw idee van wat belangrijk is wordt voortgezet.”

Wat leert u toekomstige artsen M+G?

“Dat alles te maken heeft met gezondheid. Of het nu gaat om stedenbouw, klimaat, milieu of een pandemie; je moet altijd de connecties maken. Alles speelt een rol en gezondheid is veel meer dan alleen de zorg. Een oud voorbeeld: de cholera-epidemie is niet opgelost door behandelingen, maar doordat er riolen kwamen. Dat is ook wat ik aiossen meegeef, blijf nadenken over de sociaalgeneeskundige aspecten. Er zijn individuele signalen en gevallen en dan ga je kijken: is het toeval of een patroon? In het laatste geval zul je iets aan het patroon moeten doen. Niet dweilen, maar de kraan dicht doen.”

Leert u ook van hen?

“Je leert van alle mensen om je heen. Toen ik praktijkopleider werd, heb ik duidelijk gemaakt: ik wil geen eenrichtingsverkeer. Dat zou zonde zijn, de aiossen die ik heb begeleid waren al behoorlijk gepokt en gemazeld in onderzoek. Met hen heb ik heel wat goede gesprekken gevoerd over de zorg.”

Lees ook
Arts M+G en praktijkopleider Elise Buiting: ‘Het vak is breed en energiek’

Wat vindt u belangrijke aspecten in de begeleiding?

“Je moet geduld hebben en niet continu willen vertellen wat jij belangrijk vindt. Het gaat erom prikkelende vragen te stellen, mensen aan het denken te zetten zodat ze zich ontwikkelen. Je moet een klik hebben, dus je moet elkaar leren kennen. Daarom begin ik de begeleiding van een aios ook met een gesprek waarin we onze gebruiksaanwijzingen doornemen. Waar moet je op letten, wat werkt wel en wat niet. Wat er in mijn gebruiksaanwijzing staat? Ik geef een aios mee dat hij of zij me af en toe moet ‘aanzetten’: als je iets wilt weten, moet je het vragen. Ik voel niet altijd of je een vraag hebt.”

Wat is uw sterke punt?

“In de terugkoppeling hoor ik dat dat vooral mijn geduld is en dat ik goed kan doorvragen. Waarom doe je dat en wat betekent dat voor je opleiding, hoe koppel je dit aan je IOP, aan je competentieontwikkeling? Als mensen zaken ingewikkeld maken, kan ik ze terugbrengen tot de essentie. Ik hou zeker van uitweiden en filosoferen, maar het is goed om mensen op het spoor te houden.”

Wat is uw visie op gezondheid in de toekomst?

“In de toekomst zou het zo moeten zijn dat de goede keus de makkelijke, logische keus is. Gedragsverandering is lastig, daarom zou de juiste keus vanzelfsprekend moeten zijn. Zoals supermarkten nu bewust aan het kijken zijn naar het gebruik van plastic, zou dat ook kunnen met ongezonde producten. Want als supermarkten ophouden die te verkopen, is er voor de producent geen winst meer mee te maken. Natuurlijk moet je reëel zijn, dit verandert niet van vandaag op morgen. Je moet als arts M+G geduld hebben, maar langzaamaan zien we het veranderen en dat geeft hoop voor de toekomst.”

Collega-praktijkopleider Alette Brunet de Rochebrune heeft ook een vraag voor u: Hoe zie jij de toekomst van de arts M+G?

“Mooie vraag van Alette: wat voor artsen M+G probeer ik als opleider ‘af te leveren’? Mijn arts M+G van de toekomst is een erkend essentieel onderdeel van het gezondheidszorgsysteem. Die arts M+G zet zich in om de gezondheid voor iedereen en op alle terreinen te versterken. Daarvoor onderzoekt en verzamelt hij/zij gegevens over gezondheid uit de samenleving en vanuit de cure en de care en vertaalt deze in goede beleidsadviezen. Andersom gebruikt hij/zij de informatie om beleidsmaatregelen te vertalen naar consequenties voor de uitvoering van de zorg.”

En wat zou u op uw beurt willen vragen aan de interviewkandidaat hierna, praktijkopleider Inge de Vries?

“Wat is er nodig om aios M+G trots te laten zijn op het feit dat ze aios zijn?”

Net als Marthein Gaasbeek Janzen praktijkopleider worden? Start met een zesdaagse basisopleiding

Ons vak is meer dan ooit in beweging

KAMG Nieuws houdt je op de hoogte van alle facetten van ons vakgebied
en dat delen we graag met je.
Interesse? Schrijf je in voor onze nieuwsbrief.