Marleen Kraaij voorzitter Concilium

Marleen Kraaij start eind januari 2020 als voorzitter van het Concilium KAMG. Hiermee kan het Concilium in 2020 weer op volle kracht aan de slag. Het Concilium KAMG is o.a. verantwoordelijk voor het Landelijke Opleidingsplan arts M&G. Lees hier de taakopdracht Concilium. Marleen Kraaij is arts M&G en opleider M&G. Ze stelt zich graag zelf aan jullie voor:

“Beste collegae,

Graag stel ik me aan jullie voor.

Goed onderwijs doet mijn hart sneller kloppen. De uitnodiging om het voorzitterschap van het Concilium KAMG op te pakken, ervaar ik dan ook als een eer.

Leren en ontwikkelen zijn belangrijke basisbehoeften, die op heel verschillende wijzen kunnen worden vervuld. Ik heb genoten van de variatie in mijn opleidingen aan onder andere de Universiteit Maastricht (geneeskundeopleiding), het Leopold Instituut in Antwerpen (tropenopleiding), the London School of Hygiëne and Tropical Medicine (Master in Public Health), de TA academie (Transactionele Analyse) en uiteraard de NSPOH. Met net zoveel plezier draag ik bij aan de opleiding van collegae, zowel als opleider van aios M&G als begeleider van studenten van heel uiteenlopende opleidingen.

Eén van de speerpunten voor het Concilium is het Landelijk Opleidingsplan (LOP). Ik zie het LOP als een belangrijke stap om ons vak in de toekomst aantrekkelijk te houden. Een goede opleiding is niet alleen prettig voor de individuele arts in opleiding. Ik zie het ook als een noodzakelijke basis om als beroepsgroep krachtig te kunnen samenwerken, hoe verschillend onze expertises en werkplekken ook zijn.

Mijn loopbaan begon in Darfur en Zuid Soedan. Sinds 2008 draag ik bij aan het goed reageren op incidenten en crises in Nederland vanuit verschillende functies bij het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) en sinds afgelopen maand het Instituut Fysieke Veiligheid (IFV). Ik ben getrouwd met Hilbert (huisarts) en moeder van een vierjarige zoon, die deze weken zijn eerste ervaringen bij de kleuterschool beleeft.

Ik zie ernaar uit in 2020 veel collegae te ontmoeten en bij te dragen aan goede (bij- en na)scholing voor artsen M&G. Dat doe ik het liefst door goede ideeën bijeen te brengen. Dus heb je een idee? Geef ze door via je wetenschappelijke vereniging of bureau@kamg.nl.”

Meer aandacht voor preventie, eerstelijnszorg en public health

STERKER OP WEG NAAR ONDERZOEK WAARVAN JE BETER WORDT

Een doeltreffende aanpak van gezondheidsproblemen en een houdbaar gezondheidszorgsysteem vereisen meer aandacht voor preventie, eerstelijnszorg en public health in het wetenschappelijk onderzoek. Daarvoor moeten umc’s de academische basis van preventie en eerstelijnszorg versterken, zo adviseerde de Gezondheidsraad in 2016 in haar advies ‘Onderzoek waarvan je beter wordt’.1 Inmiddelszijn we 3 jaar verder. Recentelijk bracht de NFU als koepel van de umc’s het plan ‘Onderzoek en innovatie met en voor de gezonde regio’ uit.2 Dat is een stap in de goede richting, maar we zijn er nog niet.

S.A. (Menno) Reijneveld en Henriëtte E. van der Horst.

Lees meer op www.ntvg.nl.

Artsen Maatschappij en Gezondheid in ‘Ik Zorg’ commercial

Vanaf 9 tot en met 27 december 2019 zijn artsen Maatschappij en Gezondheid Hajo en Loes van GGD regio Utrecht te zien in één van de nieuwe tv-commercials van “Ik Zorg”. Ze vertellen waarom zij in de sector werken. De tv-spotjes zijn onderdeel van de landelijke campagne “Ik Zorg” die vorig jaar is gestart om zorg- en welzijnsprofessionals te steunen in wat ze doen én om nieuwe medewerkers aan te trekken. Dat is belangrijk om nu en in de toekomst goede zorg en welzijn te kunnen bieden.

De campagne Ik Zorg is een samenwerking van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), werknemers- en werkgeversorganisaties en beroepsverenigingen in de sector Zorg en Welzijn. De campagne is onderdeel van een brede aanpak om personeelstekorten in Zorg en Welzijn terug te brengen.

Voor meer informatie over de campagne: www.ontdekdezorg.nl en #IkZorg.

Oproep: KNMG Congrescommissie

Vaststelling Kwaliteitskader cluster 3

Het College Geneeskundige Specialismen (CGS) heeft op 9 oktober 2019 het Kwaliteitskader – dat enkele jaren geleden is opgesteld in het project KOERS – vastgesteld als Kwaliteitskader cluster 3 zoals bedoeld in artikel C.9 en C.15 van het nieuwe Kaderbesluit CGS. Dit Kaderbesluit CGS treedt op 1 januari 2020 in werking. Door de vaststelling door het CGS wordt het Kwaliteitskader KOERS onderdeel van de nieuwe erkenningensystematiek vanaf 1 januari 2020  zoals beschreven in het nieuwe Kaderbesluit CGS. Het Kaderbesluit CGS vertoont veel overeenkomsten met de kwaliteitscyclus die in KOERS is beschreven.

Over de verdere praktische uitwerking van de nieuwe erkenningensystematiek buigt de Registratiecommissie Geneeskundig Specialisten zich. U wordt hierover begin 2020 geïnformeerd.

Het Kwaliteitskader KOERS en het kaderbesluit CGS kunt u vinden op www.knmg.nl/cgs/regelgeving.

“Meer inspraak maakt zorg beter en leuker”

Hoewel nagenoeg alle artsen Maatschappij & Gezondheid (M&G) het belangrijk vinden om betrokken te zijn bij het beleid en belangrijke beslissingen van hun instelling, krijgt meer dan de helft hier geen kans voor. Dat blijkt uit de voorlopige uitkomsten van een onderzoek dat de LAD en de Koepel Artsen Maatschappij en Gezondheid (KAMG) in 2020 publiceren. De twee verenigingen willen dat hierin verandering komt, omdat artsen M&G bij uitstek met een brede blik naar de maatschappij kijken en een waardevolle bijdrage kunnen leveren aan het instellingsbeleid.

Lees het hele artikel, met Elise Buiting (voorzitter KAMG en arts M&G), Erik de Jonge (arts infectieziekten bestrijding) en Lilian van der Ven (jeugdarts) aan het woord, in het LAD-magazine van december!

 

“Extramuraal ondergeschoven”

“Het pleidooi van de hoogleraren Reijneveld (sociale geneeskunde) en Van der Horst (huisartsgeneeskunde) in het laatste nummer van het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde (NTvG) kan niet misverstaan worden: de universitair medische centra (umc’s) moeten veel meer onderzoek doen naar veelvoorkomende ziekten, preventie en langdurige zorg.”

Lees het hele blog van Lode Wigersma (voorzitter VAV en secretaris KAMG) in Medisch Contact.

 

De sjoemelsigaret – update

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit en het ministerie van VWS weigeren categorisch om sigaretten met hogere uitstootwaarden dan wettelijk toegestaan van de markt te halen. Op 11 november stapte de Stichting Rookpreventie Jeugd samen met de gemeente Amsterdam en nog dertien andere partijen – waaronder het KAMG – naar de bestuursrechter in Rotterdam.
Op tabaknee.nl leest u hoe dit is verlopen.

“Griepprik voor artsen: maak je eigen afweging en onderbouw dit”

‘Artsen hebben de vrijheid om de keuze te maken om zich wel of niet te laten vaccineren tegen de griep.’ ‘Maar’, zegt KNMG-voorzitter René Héman: ‘ik vind ook dat zij dit weloverwogen moeten doen. Want artsen hebben een bijzondere verantwoordelijkheid: om goed voor zichzelf én voor hun patiënten te zorgen. Daar hoort wat mij betreft dan ook een professionele verantwoordelijkheid bij om je te verdiepen in de materie en je besluit goed te onderbouwen.’

Lees het hele artikel op www.knmg.nl.

“Laten we de duurste ziekte aanpakken – dementie”

Vicepremier en minister van VWS De Jonge zal binnenkort zijn begroting voor 2020 verdedigen in de Tweede Kamer. De omvang van deze begroting is gestegen naar de recordhoogte van 88 miljard euro.[1] Omdat alle maatregelen nodig zijn om de zorg betaalbaar en toegankelijk te houden, roepen wij de minister op om snel werk te maken van dementiepreventie met een besparings- en verbeterpotentieel van circa 2 miljard euro (per jaar).

De macro betaalbaarheid van de zorg staat niet alleen onder druk, maar komend half jaar ook uiterst prominent op de politiek-bestuurlijke agenda. De Sociaaleconomische Raad en het Centraal Planbureau inventariseren besparings- en verbeterpotentieel ten behoeve van een volgend kabinet. Hetzelfde geldt voor de werkgroep “Brede Heroverweging Zorg” onder leiding van het ministerie van Financiën.[2]

In medische en financiële termen is dementie de duurste ziekte in Nederland. Van de VWS-begroting gaat meer dan 9 miljard euro naar de zorg voor mensen met dementie.[3] Ook in termen van persoonlijk leed en ziektelast is dementie koploper. De ziekte neemt de meeste gezonde levensjaren weg van de Nederlandse bevolking, en legt een zware druk op veel mantelzorgers.[4] De angst voor dementie werpt bovendien een zeer stressvolle schaduw vooruit voor veel ouderen.

Volgens de officiële ramingen van het kabinet zullen de kosten van dementie explosief stijgen. Men verwacht een verdubbeling tot meer dan een half miljoen patiënten in 2040.[5] Nu al komen er vijf patiënten per uur bij.[6]

Terecht dus dat het ministerie van VWS voortvarend beleid opstelt voor dementie en ouderenzorg. Zo loopt er een campagne voor ‘dementieadaptatie’, om onze leefomgeving dementievriendelijker te maken. Er is er zelfs een ‘Deltaplan Dementie’ opgestart. Wij prijzen de ambitie en realisatiekracht van de minister De Jonge. Zijn staatssecretaris heeft echter één evidente Grote Kans laten liggen, die wij alsnog willen meegeven: preventie van dementie.

Publicaties en dementiecampagnes gaan uit van de verdubbeling van het aantal mensen met dementie. Preventie kan de door vergrijzing onvermijdelijke groei van het aantal mensen met dementie ombuigen. Hoopvol is immers dat onomstreden studies aantonen dat de laatste 30 jaar het aantal nieuwe personen met dementie met 20-40% is gedaald in welvarende landen.[7] Wanneer een geneesmiddelstudie tegen Alzheimer dit effect zou hebben behaald zouden het Journaal, Jinek en DWDD dit zonder meer als doorbraak van de eeuw presenteren. Waarom worden deze effecten door preventie niet beter benut?

Een grote groep internationale wetenschappers stelde in een brief aan de G8 regeringsleiders dat nog steeds 30-40% procent van de dementiediagnosen (inclusief Alzheimer) is toe te schrijven aan veranderbare risicofactoren.[8] Artikelen gepubliceerd in Nature en The Lancet bevestigen dit beeld.[9] Er is brede consensus dat het serieus oppakken van preventie in 12 jaar leidt tot 20% minder nieuwe patiënten per jaar.[10] Geprojecteerd op de Nederlandse situatie betekent dat met een voorzichtige schatting een afname van 5000 nieuwe patiënten per jaar[11] en een besparing die op termijn kan oplopen tot 2 miljard euro per jaar.

De daling in voorgaande jaren was helaas niet gelijk verdeeld over bevolkingsgroepen. Hoogopgeleide inwoners profiteerden het meest. Om de dalende lijn door te zetten, is krachtig en gericht beleid voor preventie nodig, dat ook laagopgeleiden bereikt.

Daarom roepen (ook) wij op tot onmiddellijke actie. Substantieel beschermende factoren zijn er namelijk in overvloed: lichaamsbeweging, een gezonde bloedsuikerspiegel en bloeddruk, beter gehoor, gezonde voeding met voldoende groente, fruit, vis, omega 3 vetzuren en vitamine B, een gezond gewicht, niet roken, genoeg slaap, onderwijs, sociale interactie en cognitieve activiteiten.[12] Beweging zorgt bijvoorbeeld voor meer bloedtoevoer naar het brein en stimuleert de aanmaak van het beschermende eiwit ‘brain-derived neurotrophic factor’.[13]

Het algemene publiek, risicogroepen en veel medisch professionals zijn zich in Nederland nog onvoldoende bewust van het potentieel van dementiepreventie. Het is onze maatschappelijke plicht om hen hierover adequaat te informeren.

Gelukkig is de Nederlandse gezondheidszorg bovengemiddeld goed. Het Preventieakkoord en de gecombineerde leefstijlinterventie zijn daar mooie voorbeelden van.

Onze oproep  is daarom drieledig:

  • Op individueel niveau ondersteunen we mensen om hun leefstijl aan te passen in combinatie met E-health. Voor mensen met duidelijk risico is er de gecombineerde leefstijlinterventie, een uniek en goed preventief programma vanuit de basisverzekering, dat steun verdient. We roepen burgers en (para)medici op om de gecombineerde leefstijlinterventie te omarmen.
  • Preventie van dementie verdient in publiekscampagnes en in het Deltaplan Dementie een prominente plaats. De publieke gezondheidszorg, met als regionale trekkers de verschillende GGD-en, kan hierin een centrale rol spelen. Overigens zonder dat patiënten die wel een dementie krijgen het gevoel opgedrongen krijgen dat het ‘eigen schuld, dikke bult’ is.
  • We richten de samenleving zo in dat voor iedereen de gezonde keuze de gemakkelijke keuze wordt. Daarbij zullen we een discussie over bijvoorbeeld de suikertaks niet uit de weg kunnen gaan.

De exacte omvang van het preventiekapitaal is niet met zekerheid aan te geven, maar het is evident groot. Feit is dat de huidige zorgkosten voor dementie ruim 9 miljard euro per jaar bedragen en een verdubbeling wordt verwacht. Uitgaande van 20% afname door preventie betekent dat een besparingspotentieel van circa 2 miljard euro. In het kader van hoogwaardige ouderenzorg en de macro betaalbaarheid daarvan is – in medische, maatschappelijke en financiële termen – een betere investering dan in preventie van dementie nauwelijks denkbaar.

Ondertekend door 67 zorgprofessionals, waaronder:

Drs. Karine van ’t Land, arts Maatschappij & Gezondheid i.o., Amsterdam UMC
Prof. dr. Marcel Olde Rikkert, geriater, Radboudumc Alzheimer Centrum
Drs. Martijn van Winkelhof, initiatiefnemer & oa. Nederlands Innovatiecentrum voor Leefstijlgeneeskunde

Elise Buiting is namens de KAMG medeondertekenaar.

[1] https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2019/09/17/kabinet-investeert-in-toekomstbestendige-zorg.
[2] https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2019/07/11/werkgroepen-brede-maatschappelijke-heroverwegingen-kunnen-van-start.
[3] https://www.alzheimer-nederland.nl/factsheet-cijfers-en-feiten-over-dementie. Zie ook cijfers uit 2015: https://www.volksgezondheidenzorg.info/onderwerp/dementie/kosten/kosten, met daar statement dat dementie de duurste ziektecategorie van Nederland is.
[4] https://www.vtv2018.nl/aandoeningen.
[5] https://www.volksgezondheidenzorg.info/onderwerp/dementie/cijfers-context/trends.
[6] https://www.alzheimer-nederland.nl/factsheet-cijfers-en-feiten-over-dementie.
[7] Hofman A, Rocca WA, Brayne C, et al; Eurodem Prevalence Research Group. The prevalence of dementia in Europe: a collaborative study of 19801990 findings. Int J Epidemiol. 1991;20:736-48. Medlinedoi:10.1093/ije/20.3.736; Ahmadi-Abhari S, Guzman-Castillo M, Bandosz P, et al. Temporal trend in dementia incidence since 2002 and projections for prevalence in England and Wales to 2040: modelling study. BMJ. 2017;358:j2856. Medlinedoi:10.1136/bmj.j2856; Schrijvers EM, Verhaaren BF, Koudstaal PJ, Hofman A, Ikram MA, Breteler MM. Is dementia incidence declining?: Trends in dementia incidence since 1990 in the Rotterdam Study. Neurology. 2012;78:1456-63. Medlinedoi:10.1212/WNL.0b013e3182553be6.
[8] Smith AD, Yaffe K. Dementia (including Alzheimer’s disease) can be prevented: statement supported by international experts. Journal of Alzheimer’s disease. 2014;38(4): 699-703.
[9] Winblad B, Amouyel P, Andrieu S, et al. Defeating Alzheimers disease and other dementias: a priority for European science and society. Lancet Neurol. 2016;15:455-532. Medlinedoi:10.1016/S1474-4422(16)00062-4; Sohn E. How the evidence stacks up for preventing Alzheimer’s disease. Nature 2018; 559:18-20.
[10] Smith AD, Yaffe K. Dementia (including Alzheimer’s disease) can be prevented: statement supported by international experts. Journal of Alzheimer’s disease. 2014;38(4): 699-703.
[11] https://www.nivel.nl/sites/default/files/bestanden/Thema_rapportage_dementie_beveiligd.pdf.
[12] Smith AD, Yaffe K. Dementia (including Alzheimer’s disease) can be prevented: statement supported by international experts. Journal of Alzheimer’s disease. 2014;38(4): 699-703.
[13] Sohn E. How the evidence stacks up for preventing Alzheimer’s disease. Nature 2018; 559:18-20.

Arts M&G op carrièrebeurs 2019: een succes!

Met meer dan 40 medische vervolgopleidingen valt er voor artsen in spe heel wat te kiezen. Daarom organiseerde de KNMG in samenwerking met De Geneeskundestudent op zaterdag 5 oktober 2019 voor de zesde keer de Carrièrebeurs. De artsen Maatschappij & Gezondheid waren er vanzelfsprekend ook. In de stand van de KAMG vertelden zij over hun werk en de impact die dit heeft.

Het werd een mooie en intensieve dag met veel belangstelling voor het vak Arts M&G en haar deskundigheidsgebieden. Met meer dan 200 gesprekken en flink wat aanmeldingen voor de meeloopdagen werd het een succesvolle dag. Met dank aan het enthousiaste Carrierebeursteam!