De sjoemelsigaret – update

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit en het ministerie van VWS weigeren categorisch om sigaretten met hogere uitstootwaarden dan wettelijk toegestaan van de markt te halen. Op 11 november stapte de Stichting Rookpreventie Jeugd samen met de gemeente Amsterdam en nog dertien andere partijen – waaronder het KAMG – naar de bestuursrechter in Rotterdam.
Op tabaknee.nl leest u hoe dit is verlopen.

“Griepprik voor artsen: maak je eigen afweging en onderbouw dit”

‘Artsen hebben de vrijheid om de keuze te maken om zich wel of niet te laten vaccineren tegen de griep.’ ‘Maar’, zegt KNMG-voorzitter René Héman: ‘ik vind ook dat zij dit weloverwogen moeten doen. Want artsen hebben een bijzondere verantwoordelijkheid: om goed voor zichzelf én voor hun patiënten te zorgen. Daar hoort wat mij betreft dan ook een professionele verantwoordelijkheid bij om je te verdiepen in de materie en je besluit goed te onderbouwen.’

Lees het hele artikel op www.knmg.nl.

“Laten we de duurste ziekte aanpakken – dementie”

Vicepremier en minister van VWS De Jonge zal binnenkort zijn begroting voor 2020 verdedigen in de Tweede Kamer. De omvang van deze begroting is gestegen naar de recordhoogte van 88 miljard euro.[1] Omdat alle maatregelen nodig zijn om de zorg betaalbaar en toegankelijk te houden, roepen wij de minister op om snel werk te maken van dementiepreventie met een besparings- en verbeterpotentieel van circa 2 miljard euro (per jaar).

De macro betaalbaarheid van de zorg staat niet alleen onder druk, maar komend half jaar ook uiterst prominent op de politiek-bestuurlijke agenda. De Sociaaleconomische Raad en het Centraal Planbureau inventariseren besparings- en verbeterpotentieel ten behoeve van een volgend kabinet. Hetzelfde geldt voor de werkgroep “Brede Heroverweging Zorg” onder leiding van het ministerie van Financiën.[2]

In medische en financiële termen is dementie de duurste ziekte in Nederland. Van de VWS-begroting gaat meer dan 9 miljard euro naar de zorg voor mensen met dementie.[3] Ook in termen van persoonlijk leed en ziektelast is dementie koploper. De ziekte neemt de meeste gezonde levensjaren weg van de Nederlandse bevolking, en legt een zware druk op veel mantelzorgers.[4] De angst voor dementie werpt bovendien een zeer stressvolle schaduw vooruit voor veel ouderen.

Volgens de officiële ramingen van het kabinet zullen de kosten van dementie explosief stijgen. Men verwacht een verdubbeling tot meer dan een half miljoen patiënten in 2040.[5] Nu al komen er vijf patiënten per uur bij.[6]

Terecht dus dat het ministerie van VWS voortvarend beleid opstelt voor dementie en ouderenzorg. Zo loopt er een campagne voor ‘dementieadaptatie’, om onze leefomgeving dementievriendelijker te maken. Er is er zelfs een ‘Deltaplan Dementie’ opgestart. Wij prijzen de ambitie en realisatiekracht van de minister De Jonge. Zijn staatssecretaris heeft echter één evidente Grote Kans laten liggen, die wij alsnog willen meegeven: preventie van dementie.

Publicaties en dementiecampagnes gaan uit van de verdubbeling van het aantal mensen met dementie. Preventie kan de door vergrijzing onvermijdelijke groei van het aantal mensen met dementie ombuigen. Hoopvol is immers dat onomstreden studies aantonen dat de laatste 30 jaar het aantal nieuwe personen met dementie met 20-40% is gedaald in welvarende landen.[7] Wanneer een geneesmiddelstudie tegen Alzheimer dit effect zou hebben behaald zouden het Journaal, Jinek en DWDD dit zonder meer als doorbraak van de eeuw presenteren. Waarom worden deze effecten door preventie niet beter benut?

Een grote groep internationale wetenschappers stelde in een brief aan de G8 regeringsleiders dat nog steeds 30-40% procent van de dementiediagnosen (inclusief Alzheimer) is toe te schrijven aan veranderbare risicofactoren.[8] Artikelen gepubliceerd in Nature en The Lancet bevestigen dit beeld.[9] Er is brede consensus dat het serieus oppakken van preventie in 12 jaar leidt tot 20% minder nieuwe patiënten per jaar.[10] Geprojecteerd op de Nederlandse situatie betekent dat met een voorzichtige schatting een afname van 5000 nieuwe patiënten per jaar[11] en een besparing die op termijn kan oplopen tot 2 miljard euro per jaar.

De daling in voorgaande jaren was helaas niet gelijk verdeeld over bevolkingsgroepen. Hoogopgeleide inwoners profiteerden het meest. Om de dalende lijn door te zetten, is krachtig en gericht beleid voor preventie nodig, dat ook laagopgeleiden bereikt.

Daarom roepen (ook) wij op tot onmiddellijke actie. Substantieel beschermende factoren zijn er namelijk in overvloed: lichaamsbeweging, een gezonde bloedsuikerspiegel en bloeddruk, beter gehoor, gezonde voeding met voldoende groente, fruit, vis, omega 3 vetzuren en vitamine B, een gezond gewicht, niet roken, genoeg slaap, onderwijs, sociale interactie en cognitieve activiteiten.[12] Beweging zorgt bijvoorbeeld voor meer bloedtoevoer naar het brein en stimuleert de aanmaak van het beschermende eiwit ‘brain-derived neurotrophic factor’.[13]

Het algemene publiek, risicogroepen en veel medisch professionals zijn zich in Nederland nog onvoldoende bewust van het potentieel van dementiepreventie. Het is onze maatschappelijke plicht om hen hierover adequaat te informeren.

Gelukkig is de Nederlandse gezondheidszorg bovengemiddeld goed. Het Preventieakkoord en de gecombineerde leefstijlinterventie zijn daar mooie voorbeelden van.

Onze oproep  is daarom drieledig:

  • Op individueel niveau ondersteunen we mensen om hun leefstijl aan te passen in combinatie met E-health. Voor mensen met duidelijk risico is er de gecombineerde leefstijlinterventie, een uniek en goed preventief programma vanuit de basisverzekering, dat steun verdient. We roepen burgers en (para)medici op om de gecombineerde leefstijlinterventie te omarmen.
  • Preventie van dementie verdient in publiekscampagnes en in het Deltaplan Dementie een prominente plaats. De publieke gezondheidszorg, met als regionale trekkers de verschillende GGD-en, kan hierin een centrale rol spelen. Overigens zonder dat patiënten die wel een dementie krijgen het gevoel opgedrongen krijgen dat het ‘eigen schuld, dikke bult’ is.
  • We richten de samenleving zo in dat voor iedereen de gezonde keuze de gemakkelijke keuze wordt. Daarbij zullen we een discussie over bijvoorbeeld de suikertaks niet uit de weg kunnen gaan.

De exacte omvang van het preventiekapitaal is niet met zekerheid aan te geven, maar het is evident groot. Feit is dat de huidige zorgkosten voor dementie ruim 9 miljard euro per jaar bedragen en een verdubbeling wordt verwacht. Uitgaande van 20% afname door preventie betekent dat een besparingspotentieel van circa 2 miljard euro. In het kader van hoogwaardige ouderenzorg en de macro betaalbaarheid daarvan is – in medische, maatschappelijke en financiële termen – een betere investering dan in preventie van dementie nauwelijks denkbaar.

Ondertekend door 67 zorgprofessionals, waaronder:

Drs. Karine van ’t Land, arts Maatschappij & Gezondheid i.o., Amsterdam UMC
Prof. dr. Marcel Olde Rikkert, geriater, Radboudumc Alzheimer Centrum
Drs. Martijn van Winkelhof, initiatiefnemer & oa. Nederlands Innovatiecentrum voor Leefstijlgeneeskunde

Elise Buiting is namens de KAMG medeondertekenaar.

[1] https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2019/09/17/kabinet-investeert-in-toekomstbestendige-zorg.
[2] https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2019/07/11/werkgroepen-brede-maatschappelijke-heroverwegingen-kunnen-van-start.
[3] https://www.alzheimer-nederland.nl/factsheet-cijfers-en-feiten-over-dementie. Zie ook cijfers uit 2015: https://www.volksgezondheidenzorg.info/onderwerp/dementie/kosten/kosten, met daar statement dat dementie de duurste ziektecategorie van Nederland is.
[4] https://www.vtv2018.nl/aandoeningen.
[5] https://www.volksgezondheidenzorg.info/onderwerp/dementie/cijfers-context/trends.
[6] https://www.alzheimer-nederland.nl/factsheet-cijfers-en-feiten-over-dementie.
[7] Hofman A, Rocca WA, Brayne C, et al; Eurodem Prevalence Research Group. The prevalence of dementia in Europe: a collaborative study of 19801990 findings. Int J Epidemiol. 1991;20:736-48. Medlinedoi:10.1093/ije/20.3.736; Ahmadi-Abhari S, Guzman-Castillo M, Bandosz P, et al. Temporal trend in dementia incidence since 2002 and projections for prevalence in England and Wales to 2040: modelling study. BMJ. 2017;358:j2856. Medlinedoi:10.1136/bmj.j2856; Schrijvers EM, Verhaaren BF, Koudstaal PJ, Hofman A, Ikram MA, Breteler MM. Is dementia incidence declining?: Trends in dementia incidence since 1990 in the Rotterdam Study. Neurology. 2012;78:1456-63. Medlinedoi:10.1212/WNL.0b013e3182553be6.
[8] Smith AD, Yaffe K. Dementia (including Alzheimer’s disease) can be prevented: statement supported by international experts. Journal of Alzheimer’s disease. 2014;38(4): 699-703.
[9] Winblad B, Amouyel P, Andrieu S, et al. Defeating Alzheimers disease and other dementias: a priority for European science and society. Lancet Neurol. 2016;15:455-532. Medlinedoi:10.1016/S1474-4422(16)00062-4; Sohn E. How the evidence stacks up for preventing Alzheimer’s disease. Nature 2018; 559:18-20.
[10] Smith AD, Yaffe K. Dementia (including Alzheimer’s disease) can be prevented: statement supported by international experts. Journal of Alzheimer’s disease. 2014;38(4): 699-703.
[11] https://www.nivel.nl/sites/default/files/bestanden/Thema_rapportage_dementie_beveiligd.pdf.
[12] Smith AD, Yaffe K. Dementia (including Alzheimer’s disease) can be prevented: statement supported by international experts. Journal of Alzheimer’s disease. 2014;38(4): 699-703.
[13] Sohn E. How the evidence stacks up for preventing Alzheimer’s disease. Nature 2018; 559:18-20.

Arts M&G op carrièrebeurs 2019: een succes!

Met meer dan 40 medische vervolgopleidingen valt er voor artsen in spe heel wat te kiezen. Daarom organiseerde de KNMG in samenwerking met De Geneeskundestudent op zaterdag 5 oktober 2019 voor de zesde keer de Carrièrebeurs. De artsen Maatschappij & Gezondheid waren er vanzelfsprekend ook. In de stand van de KAMG vertelden zij over hun werk en de impact die dit heeft.

Het werd een mooie en intensieve dag met veel belangstelling voor het vak Arts M&G en haar deskundigheidsgebieden. Met meer dan 200 gesprekken en flink wat aanmeldingen voor de meeloopdagen werd het een succesvolle dag. Met dank aan het enthousiaste Carrierebeursteam!

Gesprekken opnemen in de spreekkamer

Nu voor iedereen beschikbaar: Zó werkt de zorg-app

Zó werkt de publieke gezondheidszorg
Wat zijn de kerntaken van publieke gezondheidszorg? In welke 25 GGD-regio’s is Nederland ingedeeld? En hoe lopen de geldstromen voor het Rijksvaccinactieprogramma? De antwoorden op deze vragen kan iedereen vanaf 1 oktober 2019 vinden in de Zó werkt de zorg-app.

Zo werkt de zorg app

Helder en overzichtelijk
De vraag naar heldere en overzichtelijke informatie over publieke gezondheidszorg is groot. Dat blijkt wel uit het feit dat het boek Zó werkt publieke gezondheidszorg in de eerste negen maanden bijna tweeduizend keer is verkocht. De partijen die aan het boek hebben bijgedragen, willen graag in deze vraag voorzien. Wie op zoek is naar heldere feiten en cijfers over publieke gezondheidszorg, kan vanaf oktober 2019 terecht in de Zó werkt de zorg-app.

Zó werkt publieke gezondheidszorg
Het boek Zó werkt publieke gezondheidszorg verscheen in november 2018, als uitgave van Platform Zó werkt de zorg. Tientallen experts dachten mee over de inhoud. Het boek kwam mede tot stand namens GGD GHOR Nederland, RIVM, SBOH, KAMG en het ministerie van VWS.

Download de app
De Zó werkt de zorg-app is een web-app, dat wil zeggen dat de hij te gebruiken is in een browser maar ook opgeslagen kan worden op je telefoon zodat je hem offline kunt gebruiken. Open daarvoor de app in je browser en kies voor ‘Vastmaken aan startscherm’.

Meer weten?
Op www.zowerktdezorg.nl vind je alle informatie over het platform en de app. Het boek Zó werkt publieke gezondheidszorg is (drukwerk en e-book) is te koop in (online) boekenwinkels , bijvoorbeeld hier.

Investeer in de opleiding van artsen m&g

Rijksbegroting 2020: onze reactie

De enige oplossing om de toenemende vraag aan zorg een halt toe te roepen is, door te investeren in preventie. Ondanks vele mooie woorden komt dit maar slecht van de grond. Serieuze investeringen in preventie en voorzorg ontbreken ook weer in de Miljoenennota van 2020’, stelt de Koepel Artsen Maatschappij en Gezondheid (KAMG) in een eerste reactie.

De Miljoenennota erkent dat kansenongelijkheid leidt tot vernietiging van menselijk kapitaal, constateert voorzitter Elise Buiting namens de KAMG. ‘Maar het biedt weinig handvatten om dit te voorkomen. Het is fijn dat de middeninkomens in Nederland erop vooruit gaan. Helaas geldt dat in mindere mate voor de lagere inkomensgroepen, terwijl zij dat het hardste nodig hebben. De verhoging van de zorgtoeslag zoals de Miljoenennota vermeldt, is niet voldoende. Armoede en gezondheid gaan slecht samen. Serieus investeren in het terugdringen van inkomensverschillen en armoedebestrijding draagt bij aan een gezondere bevolking.’

Lees het hele bericht op medisch contact.nl

KAMG

Reactie van de KAMG op de VWS begroting 2020

Er zijn veel zaken die grote schade aan de volksgezondheid aanrichten. Gebrek aan beweging en slechte voeding, met vetzucht en allerlei welvaartsziekten als gevolg. Tabak. De grafietregen uit de Hoogovens. De Q-koorts. Dalende vaccinatiegraad met toename van ernstige ziekten zoals mazelen bij kleine kinderen. Brand in de chemische fabriek in Moerdijk. Vliegverkeer, autoverkeer, de land- en tuinbouw. Maar ook armoede, ongelijkheid in gezondheid en levensverwachting tussen mensen met hoge, en die met lage sociaaleconomische status en laag opleidingsniveau.

Dokters kunnen de problemen niet verhelpen, al helemaal niet als ze in de curatieve zorg werken. Daar is het vaak dweilen met de kraan open. Hard nodig zijn artsen die de gevolgen èn de oorzaken van zulke grote gezondheidsbedreigingen signaleren. Die verbanden kunnen leggen tussen maatschappelijk ongewenste fenomenen (milieuschade, armoede, sociaal isolement etc.), het ontstaan van ziekte, en wat er nodig is om dit proces te keren. Die de veroorzakers van de gezondheidsproblemen kunnen aanwijzen op grond van goed onderzoek. Zulke dokters zijn er: de artsen maatschappij en gezondheid. Hun werk speelt zich op dit raakvlak af.  Zij leggen her en der de vinger op maatschappelijke misstanden die ziekte en ellende veroorzaken. Zij werken onder anderen bij GGD-en, ministeries, de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd, het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, zorgverzekeraars, en op universiteiten en hogescholen.

Het is een kleine beroepsgroep. Ze valt qua omvang en in de rijksbegroting in het niet, vergeleken met huisartsen en medisch specialisten. En dat is erg jammer. Want artsen maatschappij en gezondheid zijn er om ziekmakende invloeden te signaleren, de bevolking er tegen te beschermen, en maatregelen te ontwikkelen om de bevolking gezonder te maken. Beter voorkómen dan genezen dus. Dat is efficiënter, goedkoper, beter voor de mensen en de samenleving. Beter dan dweilen met de kraan open.

Er gaat verhoudingsgewijs erg weinig geld naar het domein van publieke gezondheid en dus ook van  artsen maatschappij en gezondheid (1 miljard op een totale begroting van 46 miljard voor de zorg), en ook vrijwel niet naar hun specialistenopleiding (21 miljoen, tegenover bijna 1 miljard voor de opleidingen van huisartsen en medisch specialisten). Alle andere specialistenopleidingen worden volledig gefinancierd, de onze bij lange na niet. De KAMG pleit voor een veel ruimere financiering van het domein van de volksgezondheid en de artsen maatschappij en gezondheid. Zij zijn immers de klokkenluiders en voorlopers ten behoeve van de bescherming en bevordering van de volksgezondheid.

Artsen voor de publieke gezondheid: wat is belangrijk voor uw werk?

[vc_row][vc_column][vc_column_text]

Wat vindt u als arts in de publieke gezondheid van uw werk, de werkomgeving? Wat vindt u belangrijk en wat heeft u nodig? U kunt dit nu laten weten via een online vragenlijst over werkbeleving in de publieke gezondheid. Aan de hand van een beperkt aantal vragen over 9 kernwaarden van werk onder de leden van de KAMG, kunt u als arts laten weten wat u belangrijk vindt aan het werken in de publieke gezondheid en welke behoeften er bestaan om dit werken nog aantrekkelijker te maken. Het invullen van de vragenlijst kost slechts 5 tot 10 minuten.
Voor de kwaliteit en continuïteit van de publieke gezondheid is het belangrijk dat (aankomende) professionals met overtuiging kiezen voor en werken in dit interessante vakgebied, vinden de KAMG en de Landelijke vereniging van Artsen in Dienstverband (LAD). In samenwerking met LOSGIO, NSPOH, TNO, GGD GHOR NL en ActiZ startte de KAMG al een programma voor de versterking van de publieke gezondheid en de rol van de arts Maatschappij en Gezondheid (M&G) als verbinder van preventie, zorg, welzijn en sociaal domein. Het programma kent activiteiten in de volgende programmalijnen:
  1. Bekendheid en imago.
  2. Goed opleiden en academisering.
  3. Uitdagend werken.
Uw bijdrage door het invullen van de vragenlijst stellen we zeer op prijs. Uiteraard worden alle gegevens anoniem verwerkt en op geaggregeerd niveau gerapporteerd.

[/vc_column_text][vc_btn title=”Naar de vragenlijst” size=”lg” align=”center” button_block=”true” link=”url:https%3A%2F%2Fq.crowdtech.com%2FS8RW5k7uC0mi3VEUgPbhdQ||target:%20_blank|”][/vc_column][/vc_row]

Implementatie nieuwe Toezichtsystematiek geneeskundige vervolgopleidingen (KNMG)

[vc_row][vc_column][vc_column_text]Het College Geneeskundige Specialismen (CGS) nam in maart 2019 een besluit over nieuwe regelgeving inzake erkenningen (als onderdeel van het nieuwe Kaderbesluit) die ook voor alle geneeskundige vervolgopleidingen geldt. Na bekrachtiging door de minister van VWS geldt de regelgeving vanaf 1 januari 2020.

Meer vertrouwen, toezicht op afstand

De nieuwe regelgeving voor vervolgopleidingen gaat uit van een grotere verantwoordelijkheid van de opleidingsactoren voor verbetering en borging van en verantwoording over de kwaliteit van de vervolgopleidingen. Daarmee gaat het toezicht meer uit van vertrouwen en komt het toezicht door de RGS meer op afstand te staan. Tegen deze achtergrond heeft de RGS in september 2018 haar Visie op het kwaliteitstoezicht op geneeskundige vervolgopleidingen herijkt.

De nieuwe regelgeving heeft gevolgen voor opleiders, leden van opleidingsgroepen, aiossen, samenwerkende opleiders, opleidingsinstellingen, -inrichtingen, -instituten, plenaire visitatiecommissies van de wetenschappelijke verenigingen, de leden en medewerkers van de RGS.

Lees wat de grootste veranderingen zijn op www.knmg.nl[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row]

Doelmatig leren werken door projecten te doen

Aiossen doelmatig leren denken en werken

[vc_row][vc_column][vc_column_text]Hoe leer je aiossen om doelmatig te denken en te werken? Daarvoor startte het College Geneeskundige Specialismen (CGS) – met subsidie van het ministerie van VWS – eind 2015 het Bewustzijnsproject. Onderzoek toont aan dat artsen onnodige kosten van zorg kunnen laten afnemen als ze dat al in de opleiding tot specialist leren. Daarom richtte het Bewustzijnsproject zich op de geneeskundige vervolgopleidingen van alle specialismen. Het driejarige project bestond uit twee onderdelen: een inhoudelijk project uitgevoerd door Maastricht University en een evaluatieonderzoek uitgevoerd door het Athena Instituut van de Vrije Universiteit Amsterdam. Het CGS heeft de rapporten Eindrapportage Doelmatig en kostenbewust leren denken en werken en het Beleidsadvies Evaluatieonderzoek van het Bewustzijnsproject onlangs als eindresultaat aangeboden aan het ministerie van VWS.

Tools & trainingen

Het Bewustzijnsproject zorgde dat het onderwerp werd opgenomen in de landelijke opleidingsplannen van geneeskundige specialismen en profielen. Om het bewustzijn verder te vergroten, ontwikkelde Maastricht University samen met aiossen en opleiders uit alle onderwijs- en opleidingsregio’s (OOR’s) vele tools, projecten en trainingen. De online courses ‘Kennis van zorgkosten’ en ‘Waardegedreven zorg en Verandermanagement’ werden ontwikkeld en inmiddels deden al meer dan 1000 cursisten hier aan mee. E-Infuse blijft de courses de komende jaren aanbieden.

Toolbox Doelmatigheid van Zorg

Al deze opbrengsten zijn samengebracht in de online toolbox Doelmatigheid van Zorg: www.bewustzijnsproject.nl. De toolbox blijft tot en met december 2021 beschikbaar zodat opleiders, aiossen, onderwijskundigen en andere betrokkenen bij de geneeskundige vervolgopleidingen in het hele land ruim voldoende tijd hebben om er de vruchten van te plukken.

Bekijk de toolbox

Beleidsadvies Athena Instituut

Gedurende het Bewustzijnsproject heeft het Athena Instituut de activiteiten binnen het project geëvalueerd. De evaluatie heeft de facilitators en barrières geïdentificeerd die de implementatie van doelmatigheid op de leer-werkvloer beïnvloeden. Deze inzichten zijn samengevat in vier centrale thema’s die doelmatigheidspijlers zijn genoemd. De doelmatigheidspijlers zijn opgedeeld in bouwstenen die concrete handvatten bieden aan aiossen, opleiders, supervisors en andere betrokkenen die willen werken aan het ontwikkelen en implementeren van doelmatigheid op de leer-werkvloer.

Download de rapporten

[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row]